Al sinds het eerste deel in de franchise is GTA heer en meester binnen het free-roaming genre. Tot en met GTA 2 was alles leuk en aardig, maar de echte hype begon pas met de komst van de eerste driedimensionale Grand Theft Auto, deeltje drie. Daarna verschenen nog voor dezelfde generatie consoles GTA Vice City en GTA San Andreas, en GTA Liberty City en Vice City Stories voor de PSP en PS2. Deze vier games brachten lang niet zo'n revolutie teweeg als GTA 3 ten opzichte van het vorige deel, maar wat wil je ook met dezelfde engine. Met de komst van GTA IV, de eerste next-gen GTA, lijkt hier verandering te gaan komen. De release is nog maar anderhalve maand van ons verwijderd, en nog één laatste keer schrijven we een preview over de game die wereldwijd vele gamersharten sneller doet kloppen.

Ik kan het me nog glashelder herinneren, het moment dat Peter Moore zijn mouw opstroopte en het witte GTA IV logo tevoorschijn kwam. Het echte vervolg op GTA 3 kwam eraan, en hij kwam gelijk bij de launch al uit voor de Xbox 360, voor mij persoonlijk goed nieuws aangezien ik nog geen PS3 heb. Onmiddellijk begon ik mezelf af te vragen wat voor game ik kon gaan verwachten. Natuurlijk betere graphics, maar wat zouden de PlayStation 3 en de Xbox 360 voor extra mogelijkheden bieden aan Rockstar om van GTA IV een onvergetelijke ervaring te maken? Ja, extra processorkracht, maar wat kon daar nou precies allemaal mee bewerkstelligd worden? Het zou nog wel een tijdje duren voor ik antwoord zou gaan krijgen op die vraag, iets wat ik me zeker realiseerde aangezien bij iedere GTA game de details pas ver richting de release bekend werden gemaakt. Maar het was het wachten waard.


Een van de eerste dingen die bekend werd, was dat GTA IV zich weer af zou gaan spelen in Liberty City, een fictieve stad die gebaseerd is op New York. In eerste instantie ontstond hierdoor een golf van kritiek; iedereen had het na GTA 3 wel weer gezien in Liberty City. Toen kwam echter de eerste trailer, die duidelijk maakte dat het nieuwe Liberty City niet zomaar gebaseerd was op New York, maar nagenoeg een virtuele kopie was van de stad. Bekende plaatsen als Times Square en het Central Park zijn digitaal nagebootst, maar ook het Vrijheidsbeeld en het Empire State Building zal je tegenkomen in GTA IV. Ook vier van de vijf wijken in New York zijn in de game verwerkt, zij het onder andere (humoristische) namen.

Later meer over de humor. Eerst wil ik het over aspecten hebben die in GTA IV verwerkt zijn maar die niet mogelijk geweest waren op de vorige generatie consoles. Liberty City zal geen halflege, onrealistische stad meer zijn waar zomaar een aantal NPC's rondloopt. Elke NPC die in Liberty City rondloopt, en dat zijn er heel wat, zal zijn eigen persoonlijke bezigheid hebben. Mensen lopen te bellen, zijn op weg naar de bakker of staan even rustig een sigaretje te roken. Ook is het mogelijk om gebouwen in te gaan, iets wat in de vorige GTA's slechts sporadisch mogelijk was. In GTA IV zal het dus eerder een uitzondering zijn dan regel dat je een gebouw niet in kunt. Alles bij elkaar is Liberty City dus een veel realistischere stad dan ooit tevoren in een GTA game, en dat is ook een beetje de feeling die Rockstar aan GTA IV mee wil geven. Ze willen het geheel wat serieuzer over laten komen dan de vorige GTA games, wat ook terug te zien is in de stijl van de game. Die is nog steeds redelijk cartoony, maar toch is het voor iedereen zichtbaar dat alles toch een stuk realistischer opgebouwd is dan we van GTA gewend zijn.

Die serieuzere look wil echter niet zeggen dat de typische GTA humor verdwenen is. Integendeel: in de verschillende trailers die uitgekomen zijn hebben we al flink wat humoristische situaties voorbij zien komen, en ook Rockstar zelf geeft aan dat er weer een flink portie humor in GTA IV gestopt is. Zo zullen er 18 verschillende radiostations te ontvangen zijn, elk met zijn unieke GTA DJ en grappige reclamesketches tussendoor. Verder komt de humor zoals gebruikelijk weer terug in cutscenes, tijdens missies en in leuzen die je naar je hoofd geslingerd krijgt door voorbijgangers.

Wat wel serieus is, is het vechtsysteem. Waar dat voorheen redelijk simplistisch opgezet was, zal dit in GTA IV een stuk meer uitgediept zijn. Niet meer al knallend met je Uzi in de rondte rennen om kogels te ontwijken: nee, Rockstar heeft een heus cover-systeem in de game geïmplementeerd. Als je beschoten wordt kun je achter praktisch alles wat je ziet dekking zoeken om dodelijke kogelregens te ontwijken. Dit gebeurt met slechts een druk op de knop. Terwijl je dekking zoekt kun je vervolgens niet alleen gericht op je belager(s) schieten, maar ook gewoon je arm buitenboord steken en op de gok een kogelregen richting de vijand afvuren. Een stuk meer ruimte voor tactiek dus in plaats van het oude knal-tot-je-valt werk.


Een ander speerpunt is het gebruik van de mobiele telefoon. Feitelijk zal heel de game draaien rond Niko's mobieltje. Op deze manier sta je namelijk in contact met je vrienden/opdrachtgevers of hoe je ze ook wilt noemen. Op ieder moment kun je gebeld worden, maar andersom kan je ook wanneer je maar wilt elke persoon bellen die je je maar kunt bedenken. Het zal zelfs mogelijk zijn om 911 te draaien zodat de politie, ambulance of brandweer voor je op komt draven. Tevens is het mogelijk om MP3'tjes die op de harde schijf van je PS3 of 360 staan te luisteren via je mobieltje. En last maar zeker nog niet least zal de online multiplayer gestart worden via je mobiele telefoon. Jammer is dan weer dat we daar nog helemaal geen informatie over hebben verder; we weten alleen DAT ie er komt.

Je mobieltje gebruik je overigens niet alleen voor serieuze dingen als missies en hulpdiensten oproepen. Ook je sociale contacten zullen onderhouden moeten worden. Jaja, geen pure werkrelaties meer, maar ook vriendschappen met je werkgevers (of met gewone vrienden natuurlijk). Anderen kunnen jou opbellen, of jij hen, om bijvoorbeeld gezellig een avondje te gaan stappen. Of heb je meer zin in een potje darts? Het kan allemaal. Maar pas op! Je vrienden hebben emoties, en een ruzie ontstaat voordat je Jack Thompson achterstevoren kunt zeggen! Krijg je ruzie met een van je opdrachtgevers, dan beïnvloedt dit uiteraard ook de werkrelatie, dus een beetje voorzichtigheid is natuurlijk wel gewenst.

Mocht het toch uit de hand lopen, dan komt de politie. Oh ja, die is ook veranderd! We waren eerst gewend dat de politie in GTA je overal kon vinden, zelfs als je op het meest afgelegen weiland een hoer een kopje kleiner maakte. Verleden tijd in GTA IV, want het is natuurlijk helemaal niet logisch dat de politie iets in de gaten heeft als ze er helemaal niet bij zijn of als er niemand is die de criminaliteit rapporteert. Slacht je dus iemand af op een plek waar helemaal geen mensen zijn, dan krijg je geen politie op je dak. Jaag je iemand echter midden op Times Square een kogel door zijn kop, dan zal je binnen de kortste keren de LCPD achter je gat aanhebben. Extra motivatie om tactisch te werk te gaan dus. Een andere leuke verandering aan de politie is dat je, als je een politieauto jat, middels de boordcomputer toegang krijgt tot de complete database van de LCPD. Handig als je gegevens van een bepaald persoon nodig hebt.


En dan heb ik misschien wel het beste voor het laatste bewaard. Hoeveel controllers, consoles en TV's zijn er wel niet gesneuveld door gefrustreerde gamers die hun game waren vergeten te saven voordat ze hun console uitzetten? Wij willen het niet weten. Gelukkig hoeven we het in de toekomst ook niet meer te weten, want… er wordt automatisch gesaved in GTA IV! Nooit meer op zoek naar die stomme savehouses, eindelijk hoef je je geen zorgen meer te maken dat je game veilig gesteld is als je je console uitzet. Top!

GTA IV wekt hoge verwachtingen, dat mag duidelijk zijn. Het gebeurt maar zelden dat een gehypte game aan de verwachtingen voldoet, maar wij hebben het idee dat GTA IV zich aan het korte lijstje games dat dit wél doet toe gaat voegen. In het verleden heeft nog geen enkele GTA game gefaald, en Rockstar lijkt genoeg vernieuwing in GTA IV te stoppen om ook dit deel weer tot een groot succes te maken. Wij zullen in ieder geval de nacht van 28 op 29 april in onze slaapzak voor de winkel liggen om als eerste een exemplaar te bemachtigen om jullie vervolgens zo snel mogelijk de review te brengen. We can't wait!