Dit is een Balkenende game. Ja, je leest het toch echt goed, een Balkenende game. Waarom? Omdat we terugkunnen naar de VOC mentaliteit... letterlijk!

Nu ben ik ergens bang dat niet iedereen die dit leest direct weet waar ik het in de intro over heb, maar aan de andere kant zijn mensen die dat niet weten ook niet het type persoon om Empire: Total War te spelen. Briljante strategen, historici en kundige controlefreaks raad ik echter aan om stevig door te lezen. Empire: Total War is namelijk een summum te noemen van alles wat goed was aan de vorige Total War games maar dan met meer om van te smullen.

Sterker nog, de game is zodanig groot, complex en gewoonweg vol van vette features dat ik even niet weet waar ik moet beginnen. Moet ik jullie vertellen over het feit dat je nu uit zo'n beetje alle machtige koninkrijken en keizerrijken van de 18e eeuw kunt kiezen tijdens de Grand Campaign modus? Of zal ik het hebben over de prachtige zeegevechten en de rol die schepen innemen in niet alleen oorlog maar ook handel? Laat ik maar gewoon bij het begin beginnen.


Je hebt de optie om een speciale verhaallijn te volgen genaamd "The road to independence". Deze draait om de geschiedenis van het koloniale Amerika en dan specifiek de Britse kolonie. Je speelt vanaf het voor het eerst voet zetten op het continent tot en met het vechten voor de onafhankelijkheid van wat later de Verenigde Staten zullen worden. Tussen de scenario's met zeer specifieke missies in wordt je getrakteerd op cutscenes die het verhaal mooi begeleiden. Naast een leuke verhaalgedreven campagne is dit ook te bestempelen als een oefentraject voor het grotere werk in de Grand Campaign modus. Hier schuilt de ware kracht van de game dan ook in.

In de Grand Campaign modus kun je kiezen uit talrijke facties die een grote rol speelden in de wereld in de 18e eeuw. Denk aan de Venetianen, de Nederlanders, de Britten, de Oostenrijkers, de Turken en ga zo maar door. Natuurlijk ben ik direct als de Nederlanders aan de slag gegaan om zo veel mogelijk handel te drijven en macht te vergaren. Tijdens mijn eerste speelsessie werd ik gelijk al gewezen op het feit dat Empire: Total War, meer nog dan zijn voorgangers, een game is waar je de tijd voor moet nemen en goed bij moet nadenken. Een succesvol potje kan dan ook makkelijk twee dagen duren voordat je gewonnen hebt. Doordat iedere factie een andere uitgangssituatie en dus ook speelstijl vereist heb je een zee aan diversiteit die de replay waarde aanzienlijk verhoogt. Neem bijvoorbeeld de Nederlanders. Toen ik begon werd ik erop gewezen dat ik mij vooral moest richten op het handeldrijven en vergroten van de macht van de VOC. Ik negeerde dit eerst vrolijk en heb direct Vlaanderen geannexeerd. Dit was even leuk totdat het bleek dat ik daarmee waardevolle tijd en resources had verspilt om vervolgens zowel op zee als op land kwetsbaar te zijn voor tegenaanvallen van Spanje en Frankrijk. Binnen een half uur tijd kon ik dan ook stoppen en aan een nieuw potje beginnen. Geduld is een schone zaak is hier dan ook zeer goed van toepassing.

Tijdens de grote campagne heb je met veel verschillende facetten van het opbouwen van een machtig rijk te maken. Denk aan bouwwerkzaamheden, ontwikkelingen aanmoedigen, belastingen, militaire macht, politieke relaties en de gemoedstoestand van je volk. Alles kan echter makkelijk beheert worden middels verbeterde interfaces ten opzichte van de voorgaande delen. Zo kun je nu al je politieke relaties op ieder gewenst moment beheren vanuit één scherm. Je hoeft niet langer je mannetjes naar een ander land te sturen om te kunnen onderhandelen, maar kan dit rechtstreeks vanuit dat scherm. Niet alleen is dit lekker overzichtelijk maar het zorgt er ook voor dat je niet onnodig tijd verliest bij het sluiten van bondgenootschappen en handelsrelaties. Gezien de schaal van de game is dit zeer fijn. Belastingen kun je nu ook centraal regelen, per continent of koloniaal gebied. Je kunt dan ook meteen zien in welke regionen de bevolking het belastingspercentage accepteert en ook kun je specifieke gebieden uitsluiten van belasting. Erg handig voor pas veroverde gebieden bijvoorbeeld, die niet snel vrolijk zullen worden van de belastingen van hun overheerser.


Omdat zeevaart een grote rol speelt in Empire: Total War zijn er ook wat vernieuwingen op het gebied van handel. Je kunt nu simpelweg handelsschepen sturen naar koloniale wateren en er zullen automatisch handelsroutes opgesteld worden en beheerd worden. Je moet dan wel zorgen dat er een flinke vloot in de buurt is om je handelsroutes te bewaken want die zijn zichtbaar op de kaart en kunnen onderschept worden door piraten maar ook andere landen. Mocht je in een baldadige bui zijn, kun je dit uiteraard zelf ook doen om je vijanden dwars te zitten. Persoonlijk vond ik het erg komisch om te zien hoe enkele Franse kolonies vlak bij die van mij aangevallen en bezet werden door piraten, om vervolgens zelf binnen te vallen met mijn superieure vloot. Klinkt misschien arrogant, maar gezien het feit dat de Nederland één van de machtigste zeevarende naties was in die tijd, is dit nog historisch accuraat ook!

Natuurlijk speelt niet alles zich af op de wereldkaart, tenzij je de computer liever de gevechten laat uitwerken. Maar het gros van ons zal toch liever de grotere veld- en zeeslagen zelf willen aanvoeren. Wat dat betreft kan gezegd worden dat beide types gevechten indrukwekkend zijn. De schaal van de veldslagen is enorm en de grote open omgevingen en de wijze van vechten in die tijd zijn ideaal voor de aspirerende strateeg om zich op los te laten gaan. Grafisch is het allemaal in orde en zijn met name de zeeslagen zeer tof om te zien. Op het gebied van geluid doet het er ook niet voor onder. Ik was van plan om eigenlijk nog meer details te bespreken van de game maar ik laat het hier eigenlijk maar bij. In plaats van een vier pagina's tellende recensie te lezen kun je beter een goed beeld verkrijgen van wat je te wachten staat en het voor de rest gewoon zelf te beleven.

De beste empire building strategy game tot op heden heet Empire: Total War. Het is een feit dat de schaal, de finesse, de kwaliteit en de diepgang ongeëvenaard zijn. Zonder concessies te moeten doen op het gebied van complexiteit en diepgang is de game verassend toegankelijk dankzij de vele tips en te automatiseren handelingen. Ik zal niet liegen door te zeggen dat deze game voor iedere megalomaan met dromen van wereldheerschappij is weggelegd, maar als je dat dacht zat je waarschijnlijk deze review niet te lezen. Verdeelt en heerscht mijn broeders!