Aan de top geraken is retemoeilijk, daar blijven echter is nog veel lastiger. Het is een cliché dat we graag toepassen op topsport en ook in de game-industrie komen we het fenomeen wel eens tegen. Zo hadden we het voorheen niet graag over de FIFA-games totdat de serie zich vorig jaar definitief aan kop genesteld had. In de tussentijd worstelt PES nog altijd met zijn vorm, terwijl FIFA kalm de weg omhoog bewandelt.

We kunnen met FIFA het stadiongras nog niet ruiken in de woonkamer, maar sinds vorig jaar is het wél officieel de beste voetbalfranchise is die we kennen. Verlangend naar de prolongatie van deze titel maakte EA Sports al vroeg veel bombarie door het veelbesproken 360° dribbelen aan te kondigen. Loopvrijheid vanuit elke hoek en onder alle omstandigheden. Nette feature, al verandert er in de praktijk niet bijzonder veel tenzij je gewend bent om te spelen met de D-pad. Het is vooral een kwestie van meer opletten, want waar het lopen in een rechte lijn vanzelfsprekend was, is dat dit jaar gepromoveerd tot een ware skill. Het maakt je bewuster van je navigerende duim en dat is hard nodig, want belangrijker nog is dat het schieten eveneens gewijzigd is als gevolg van het nieuwe dribbelen. Het is iets moeilijker geworden nu er meer dan slechts acht richtingen zijn om uit te kiezen. Dat betekent dat je veelvuldig naast het doel zal schieten indien je het pookje in de hoek plaatst zoals gebruikelijk was in de voorgaande jaren. Zodoende is vanaf vandaag de flegmatieke stylist in het voordeel.


Verder hebben de heren ontwikkelaars zich bezig gehouden met het finetunen van de engine, waarbij een aantal veranderde aspecten opvallen. Zo is de kunstmatige intelligentie overall sterker geworden. Dat eindeloze rondspelen is verleden tijd nu de computer daadwerkelijk je passlijnen probeert af te dekken en bovendien zijn ze slimmer geworden in duels. FIFA 10 is net als het echte spelletje verworden tot een zeer fysieke aangelegenheid, dus het is goed om te zien dat dit door de hele gameplay verweven is. Vooral in hachelijke situaties in je eigen strafschopgebied zullen verdedigers op acrobatische wijzen de bal trachten weg te werken; het maakt niet uit hoe je hem veegt, als die bal maar weg gerost wordt. Het leukste van alles is echter het feit dat de speelstijlen van de verschillende teams zichtbaarder zijn dan ooit, of ze nu doen aan het oud-Engelse kick and rush of het Nederlandse totaalvoetbal beheersen. Het is aan jou om te counteren met tactische snufjes en natuurlijk de nieuwe custom set pieces, welke het mogelijk maken te oefenen op dode spelsituaties. Al met al zijn het nuttige stapjes die ons dichterbij de werkelijkheid brengen qua beleving. Tof!

Op het voetballen zelf is dus weinig aan te merken, maar geldt dat ook voor de rest van de game? Wat betreft de spelopties is er niet veel veranderd. Alles wat er vorig jaar in zat, zien we opnieuw terug inclusief Live Season 2.0, maar we zien gelukkig ook iets nieuws: Virtual Pro. Het klinkt inderdaad wat afgezaagd en wanneer we op de naam afgaan hebben we het vast al honderden keren eerder gedaan in videogames. Niets is echter minder waar, want EA Sports heeft serieus een leuke twist weten te geven aan het 'van amateur tot pro' principe. Nadat je een speler hebt aangemaakt kun je hem namelijk in elke mode inzetten opdat je accomplishments behaalt. Je hebt uiteraard je eigen persoon nagebouwd en denkt in eerste instantie dat die accomplishments slechts je ego strelen, maar naast dat doel zijn ze er vooral voor om je skills op te waarderen. Elke move die je maakt, elke stap die je zet, alles wordt geregistreerd en uiteindelijk omgezet in skill points. Dus verover ballen op het middenveld, strooi met fijne passes en wees een killer in de zestien, want het is allemaal een investering.

Netjes zijn ook de features die aansluiten op de Virtual Pro mode. Allereerst kun je door een foto te uploaden op de EA Sports website je Game Face downloaden in FIFA 10 en die dus plakken op je voetballer, wat prima werkt. Tevens is er een online gedeelte gecreëerd voor hen die speciaal met deze pro's willen schitteren in matches die in totaal twintig spelers kunnen herbergen. Het verdedigen van je eigen eer geven deze wedstrijden extra lading en we raden dan ook aan om te spelen met een headset, want de ervaring is echt super. Wie wil nou niet zijn intense vreugde delen met iedereen ter wereld zoals ondergetekende dat deed tijdens zijn debuut, waarin hij in de blessuretijd de winnende 4-3 scoorde in de Manchester derby? Het kan je zomaar een transfer opleveren!


Het loont dus om je pro overal mee naartoe te nemen, maar het is geen verplichte zaak. Zo zijn er genoeg mensen die het kut vinden om neppe spelers aan te treffen in een voetbalgame, zelfs als het zichzelf betreft. Die mensen kunnen opgelucht adem halen, want die hoeven niks met de Virtual Pro te maken te hebben bij het opstarten van bijvoorbeeld de Manager Mode. Toch is het het overwegen waard. Maximaal vijftien seizoenen excelleren terwijl je vecht tegen degradatie of juist gaat voor Europees succes, daar mag je virtueel evenbeeld toch van profiteren? Hoe dan ook, het zal je speelsessie niet verpesten als je kiest voor een leven zonder Virtual Pro, want daarvoor zijn er teveel aanpassingen aangebracht in deze modus. Men wil de Manager Mode in de nabije toekomst flink op de schop nemen, omdat deze in de afgelopen jaren flink verwaarloosd is, dus hebben ze nu alvast maar een beginnetje gemaakt met de nadruk op de authenticiteit. Het was altijd heel makkelijk om een team in korte tijd naar de top te brengen, terwijl de computer de grootste moeite had om eenzelfde groei in te zetten. Ook was er vaak sprake van verrassende competitiestanden, brakke sponsorinkomsten, etc. Elementen die ze dit jaar stuk voor stuk hebben bewerkt om uit te komen tot een aantal van ruim vijftig verbeterpunten. Het zal de diehards onder ons dan ook zeker opvallen dat bijvoorbeeld het transfersysteem en het interface fijner is geworden, maar voor de casual liefhebber is het misschien allemaal net te weinig. Die doen er goed aan om de Manager Mode op de voet te volgen de komende jaren. Desalniettemin treffen we hier al een uitstekende modus aan.

De Manager Mode is ondanks een gebrek aan grote aanpassingen flink veranderd, maar dat kunnen we niet over alles zeggen uit de game. Het vervelende panorama-shot bij wissels, dubieuze animaties voor en tijdens de wedstrijd en de afwezigheid van fatsoenlijk highlights zijn allemaal hekelpunten die rechtstreeks uit de vorige FIFA's afkomstig zijn. Ook zijn we nog niet af van de rare physics die vooral optreden bij van richting veranderde ballen en bij het contact tussen het doelnet en de bal. Geen punten die een bron zijn van irritaties, maar bij verbetering zijn ze in staat FIFA 10 om te buigen van een goede game tot een fantastische met een onsterfelijke status. Het maakt het extra jammer dat de downloadable mode van vorig jaar, de Ultimate Card Game, niet zijn opwachting maakt vanaf de release van FIFA 10. Voetbalplaatjes sparen en ermee battlen tegen andere teams zorgt voor een aangename variatie, maar blijkbaar heeft EA ondanks de uitstekende kritieken andere plannen. Nog snel even een paar positieve afsluitende nootjes: de laadtijden zijn belachelijk kort én het Nederlands elftal is eindelijk in volle glorie te bewonderen!

Over het grafische geweld in FIFA 10 hebben we het zojuist al even gehad. Zoals we gewend zijn is het van goede kwaliteit, maar we betreuren het dat er nauwelijks zichtbare verbeteringen zijn aangebracht, en dan met name op het gebied van animaties. De sound daarentegen heeft zich in het verleden meerdere malen gemanifesteerd als vooruitstrevend en eigenzinnig en dan heb ik het uiteraard over de soundtrack, maar ook die valt tegen dit jaar. Weinig uitschieters en nauwelijks verrassingen, terwijl het kenmerk van de OST juist was dat veruit het merendeel van meesterlijke kwaliteit was. Weg muzikale charme. Opmerkelijk is overigens dat de soundtrack een nummer bevat waarin iets wordt geschreeuwd dat verdacht veel lijkt op de naam Sulejmani. Niet om het een of ander, maar als één iemand op dit moment geen eigen track verdient is het deze Ajacied wel.


Gelukkig is er op het Engelse commentaar weinig aan te merken - men reageert tegenwoordig zelfs op het interactieve juichen! Het Nederlandse alternatief is natuurlijk nog altijd om van te huilen. Ik vrees dat die Evert ten Napel nooit z'n eigen gebabbel terughoort in-game, want dan kap je toch direct? Het is zo verschrikkelijk artificial en emotieloos wat er ten gehore wordt gebracht, dat je bij god niet weet hoe vaak je op die mute-knop moet rammen. Het is dat het werk van Youri relatief dicht komt bij z'n analyses in real life, zodat Evert enigszins gered wordt van z'n ondergang.

Eigenlijk brengt FIFA 10 ons tweemaal goed nieuws. Enerzijds is het de beste voetbalgame die er is op de markt, terwijl er aan de andere kant aangetoond wordt dat er voldoende ruimte is voor verbetering. Het maakt dat we heel benieuwd zijn: zet FIFA de stijgende lijn voort door de aanval te blijven kiezen of zakken ze binnenkort laf terug op eigen helft zonder een nuttige bijdrage te leveren aan the game? We wachten geduldig af. Na het WK in Zuid-Afrika zal duidelijk worden hoe EA Sports met de druk omgaat van een kampioen.