Hoe verbeter je de beste racesim op de Xbox 360? Want deel twee was weliswaar niet perfect, maar zo makkelijk is het niet om verbeteringen aan te brengen bij een topgame. Het verschil zit hem vaak in details en wijzigingen aan het recept leveren doorgaans nieuwe imperfecte eigenschappen op. Vandaag echter vegen we deze wijsheden van de baan: Forza Motorsport 3 is namelijk onovertroffen.

We zeurden bij Forza 2 over kleine dingetjes, zoals de hoeveelheid tracks die aan de lage kant was en de main mode die door de insteek soms wat spanning miste. Ook de graphics waren niet zo fotorealistisch als beloofd. Het goede nieuws was dat dit alles opgeheven werd door het racen zelf, dat was namelijk zeer verslavend. Maar wil je streven naar perfectie, dan zijn dit aspecten die in de toekomst zonder meer verbeterd moeten worden.

De toekomst is nu, want Forza Motorsport 3 is tot ons gekomen. De geluiden dat-ie eraan kwam, waren er al langer, maar het was pas sinds de zomer van dit jaar dat de eerste media werden openbaard. Wat betreft slaat Forza min of meer in als een bom, een heel andere ervaring dan de nieuwe Gran Turismo waar echt al jaren naar wordt uitgekeken. Zodoende is er in tegenstelling tot bij die game geen sprake van een immense hype. Duidelijk was, hoe dan ook, dat dit project de overtreffende trap moest gaan worden voor ontwikkelaar Turn 10.

Een ambitieus vervolg gaat meestal gepaard met een visuele make-over en dit is bij Forza 3 niet anders. Normaal gesproken valt zo'n restyling pas op rond het hoofdscherm, maar bij Forza Motorsport 3 is dat moment al bij het oppakken van de doos, waarvan het nietszeggende oranje van de vorige editie heeft plaatsgemaakt voor een stijlvolle showroomachtige vibe. De nieuwe look straalt meer karakter uit en die lijn wordt geheel doorgetrokken tot vrijwel alle hoeken van de game. Zo is er veel aandacht besteed aan de overzichtelijkheid: de wit vormgegeven menu's (in plaats van zwart) dragen daar hun steentjes aan bij, maar ook de aanwezigheid van een announcer zal nieuwkomers prettiger doen voelen. En deze spreker is er niet alleen om met een stoere stem te roepen wat je menukeuzes zijn geweest, maar geeft daadwerkelijk beknopt uitleg over de stand van zaken tijdens je voortgang.


Dat is wellicht geen overbodige luxe, want hoewel de hoofdmodus dezelfde ingrediënten heeft als z'n voorganger, zijn er fundamentele verschillen te ontdekken in de game. Een voorbeeld is dat alle auto's op voorhand al zijn vrijgespeeld, zodat geld het enige is wat tussen jou en je droom in kan komen. Omdat je je dient te houden aan het beperkte budget begin je uiteraard met een langzame en anonieme personenauto, en dat is tegelijkertijd de start van de persoonlijke benadering van Forza. Je ontvangt de keuze uit drie doordeweekse evenementen bestaande uit meestal drie races en doet je ding. Vervolgens begint na die drie races het een en ander zich te ontvouwen: je hebt namelijk sowieso een nieuwe auto gekregen voor het bereiken van driver level 1, genoeg reden voor de game om je een nieuw aanbod te doen. Wederom krijg je de keuze uit een drietal activiteiten, maar ditmaal moet je jezelf een aantal dingen afvragen. Wil je verder op hetzelfde niveau of pak je je nieuw verkregen auto en breng je een bezoek aan het volgende niveau?

Bij het maken van die keuzes vul je de doordeweekse dagen, terwijl in de weekenden de overkoepelende kampioensschappen worden georganiseerd met extra lange wedstrijden. Je bent dus verzekerd van een volle agenda én je kunt er donder op zeggen dat elk seizoen, maar vooral elke carrière van elkaar verschilt. Meer dan tweehonderd events heeft Turn 10 in de game weten te proppen, dus je weet hoe laat het is.

Er zijn ook andere routes die je kunnen leiden naar het genot in Forza 3. Mocht dat kalenderracen bijvoorbeeld niet zo aan jou besteed zijn, dan ben je vrij te zelf kiezen wat je volgende evenement wordt. Eigenlijk zoals in deel twee - waar je vooral keek naar welke toernooien al waren vrijgespeeld en aan welke je deel mocht nemen met je huidige collectie auto's - maar dan met meer vrijheid, meer spanning en meer overzicht. Een ander belangrijk verbeterd punt is het versimpelde upgradesysteem. Voor de puristen is er nog altijd een uitgebreide Upgrade Shop, maar een simpele klik op Quick Upgrade volstaat even zo goed voor een krachtige boost zonder de beoogde raceklasse te ontstijgen. Niet dat er om die reden minder auto's gekocht zullen gaan worden - ongeduldige gamers kunnen bijvoorbeeld nog steeds met hun zuurverdiende centjes op zoek naar hun droomauto in de Auction House, hopelijk tegen een zacht prijsje - maar het is het gegeven dat alle opties nu worden gestimuleerd, waardoor je bewuster na gaat denken voordat je beslist waar je je carrière heen stuurt.


Dit soort features zouden natuurlijk voor niets zijn als de game voor geen meter bestuurt, vandaar dat liefhebbers gelukkig zullen zijn dat de game nog altijd met zoveel liefde bestuurt. Men heeft geen gekke dingen gedaan, er is slechts gefinetuned zodat iedere bolide een realistische weerspiegeling is van het echte werk. Bij het wisselen van auto zijn de verschillen goed te merken. De wegligging, de acceleratie, het stuurwerk; het zijn basiseigenschappen van een auto die keurig netjes grafisch worden weergegeven zodat ook de leken onder ons het begrijpen, maar neem van mij aan dat je als autofiel ongelofelijk veel plezier zult hebben met het sleutelen aan de parameters naar keuze, of je nu verse remmen aanschaft of toe bent aan een nieuw versnellingsbak.
Dit geldt trouwens in dezelfde mate voor de creatievelingen die hun auto regelmatig een beurt geven. Het is nog even tijdrovend om iets moois in elkaar te flansen, maar de voldoening is om die reden des te groter want de meeste prachtige ontwerpen zijn te maken in de game, of het nu bestaande logo's zijn of regelrechte kunstwerken. Ben je niet gezegend met fijne tekenskills? Dan moet je wederom richting de Auction House, want naast auto's kun je er ook designs op de tikken.

Klinkt goed allemaal, maar het spel gaat verder dan het pimpen van je auto. Forza Motorsport 3 blinkt namelijk vooral uit op de baan. Dat is waarom het spel geschikt is voor iedereen die ook maar de geringste affiniteit heeft met auto's, want je hoeft geen geek te zijn om te begrijpen dat het een kick geeft om als beste uit de strijd te komen na een intens potje racen. En racen in Forza is gewoon heerlijk. De een haalt zijn voldoening uit het declasseren van de concurrentie met een superieure auto, een ander is meer op zoek naar tegenstand en doet dit bijvoorbeeld door de moeilijkheidsgraad op te schroeven of juist door een minderwaardige bak te kiezen. Als lid van de laatstgenoemde club werd het hoogtepunt in mijn carrière tot nu toe gekenmerkt door een klassiek gevecht tussen top speed en acceleratie. De track was op te delen in twee stukken: veel bochtenwerk plus een gigantisch recht stuk. Dat was geen probleem voor mij, ook niet toen mijn achterstand bleef schommelen rond de seconde. Ik dacht dat ik hem wel kon passeren op het lange rechte stuk, maar die jongen trok zo snel op dat m'n achterstand juist op die stukken groter leek te worden.


Aan het eind van die race besefte ik dat er meer risico's genomen moesten worden, want ik kreeg simpelweg geen kans om mijn auto voor de zijne te gooien. Dus zo laat mogelijk remmen was het devies en als het even kan ook net iets subtieler zodat de wagen sneller weer op snelheid kon komen. De race werd uiteindelijk nipt verloren, maar het nieuwe inzicht leidde in de herkansing tot een demonstratie waar je u tegen zegt, want ik geloof dat m'n concurrent na een halve lap alleen nog mijn rode remlichten heeft gezien. Het toont aan dat Forza het uiterste in je naar boven kan halen, wat tevens beloond wordt met een mooie klassering in de leaderboards. Natuurlijk zal niet iedereen doen aan tactisch racen, maar met vijf verschillende moeilijkheidsgraden is er niets aan de hand. Bovendien is er een Gameplay Rewind feature in het leven geroepen, vergelijkbaar met de Flashback van Codemasters' racegames. Keihard aan het falen? Spoel de band een stukkie terug en wis je onzorgvuldigheden uit als krijt op een schoolbord.

Turn 10 was van plan met Forza Motorsport 3 meer content te bieden terwijl het de algemene spelervaring trachtte te verbeteren. Een ambitieuze visie die heeft geleid tot een waarheidsgetrouwe game met enorm veel content, getuige de twee discs die je meegeleverd krijgt. Zo bevat Forza meer dan vierhonderd auto's, ruim honderd meer dan het vorige deel. Nu is dit iets waar je niet direct veel van merkt bij het opstarten van de game, maar dat geldt niet voor de tracks. Maar liefst vierentwintig omgevingen wereldwijd wachten tot je de baan betreedt, die in totaal samen verantwoordelijk zijn voor zo'n honderd verschillende parkoersen. Dat laatste is natuurlijk marketingpraat, want tot die honderd worden onder andere reversibele circuits gerekend en ook delen van tracks. Het draait dus om het aantal van vierentwintig gebieden, wat een zeer aangename upgrade is ten opzichte van deel twee. Niet alleen voorziet Forza 3 ons van een groter aantal tracks, maar tevens van meer variatie op verschillende vlakken. We rijden namelijk niet alleen op circuits, maar ook op random locaties waar toevallig een race wordt gehouden. Omdat het kan en omdat het er overweldigend uitziet. Wij op de redactie kunnen ons niet herinneren dat we in Forza 2 zulke oogverblindende omgevingen hebben gezien. We trekken langs nauwe Italiaanse binnenstraatjes betrof en dorre Amerikaanse woestijnen. Vooral het racen in stadjes met ongeasfalteerde wegen is leuk, waarbij elk steentje onder je wordt vertaald naar de rumble functie. Wanneer je ervoor kiest om op dit soort bochtige routes de snelheidsduivel uit te hangen, kun je van een koude kermis thuiskomen. Want wat heb je aan kracht, als een klus finesse vereist?


De nieuwste Forza kan nog steeds niet de perfecte racesimulatie genoemd worden, maar het komt wel verdomde dichtbij. Het stomme is dat de minpunten met gebruiksvriendelijkheid te maken hebben en feitelijk nauwelijks met de gameplay. Te denken valt aan gebrekkige replay-opties, extreem lange laadtijden en het gemis van een panorama camerastandpunt bij het bekijken van een auto. Die automatische shotjes vanuit verschillende hoeken zijn ook leuk hoor, maar wie bedenkt er nu om de mogelijkheid om op eigen houtje een auto grondig te observeren te verwijderen? Hetzelfde argument valt op te voeren bij de start, die daarom enigszins chaotisch verloopt. Niets tegen stijlvolle presentaties, maar wanneer het ten koste gaat van de functionaliteit, gaat het te ver.

Tot slot wil ik het nog hebben over de nieuwe soundtrack. Deel twee genoot nog een indrukwekkende indie setlist met een beste mix tussen alternative rock en electro. Forza Motorsport 3 gaat echter voor een instrumentale atmosfeer tijdens de menu's met doorgaans electro-deuntjes, maar af en toe horen we ook strijkers die zelfs een beetje neigen naar klassiek. Bovendien is er voor het eerst achtergrondmuziek tijdens het rijden zelf. Er viel wat voor te zeggen om het net als in de vorige games wederom weg te laten, het is immers realistisch. Maar wij gamers worden blij van meer opties. Dus mochten energieke gitaren en opzwepende drum 'n' bass niet jouw pakkie an zijn, dan zet je de muziek gewoon uit.

Slechts twee jaar tijd zit er tussen de opeenvolgende delen, maar dat is aan niks af te lezen. Het maakt de prestatie van Turn 10 erg knap, want Forza Motorsport 3 schiet op werkelijk alle gebieden zijn voorganger voorbij. Het meest indrukwekkende is nog hoe ze de balans in-game zo hebben getweakt dat alle wegen naar Rome even aantrekkelijk zijn en dat zijn er nogal wat. Afhankelijk van de behoefte om geld over de balk te smijten, je voorkeur voor upgrades en voor de circuits zal je een unieke route uitstippelen. Eén ding hebben de eigenaren van Forza Motorsport 3 echter gemeen: ze rijden de rit van hun leven.